به گزارش کردپرس، روشن چاکر، روزنامه‌نگار ساکن ترکیه با سفر به قندیل با دوران کالکان، یکی از فرماندهان ارشد PKK درباره روند «صلح و جامعه دموکراتیک» گفت‌وگو کرد.
کالکان در آغاز مصاحبه با تأکید بر جایگاه عبدالله اوجالان در این روند خطاب به چاکر گفت: «پیش از آنکه به اینجا بیایید، بهتر بود ابتدا به امرالی می‌رفتید؛ زیرا نشانی اصلی آنجاست.»
او با مقایسه شرایط کنونی با روند مذاکرات سال ۲۰۱۳ گفت تحولات غزه، سوریه و ترکیه، در کنار پیامدهای سال‌ها درگیری، زمینه متفاوتی ایجاد کرده و ضرورت یافتن راه‌حلی سیاسی را افزایش داده است.
کالکان افزود: «همه مسائل با جنگ حل نمی‌شوند. جنگ ممکن است راه‌هایی باز کند، اما این سیاست است که می‌تواند راه‌حل ایجاد کند. اکنون زمان گفت‌وگو و سیاست فرا رسیده است.»
«فراخوان ۲۷ فوریه را مبنا قرار داده‌ایم»
کالکان گفت این جریان فراخوان ۲۷ فوریه عبدالله اوجالان را مبنای موضع خود قرار داده و برای پیشبرد مرحله جدید تصمیم گرفته است.
او اظهار داشت که این فراخوان در بخش‌هایی از جامعه و حتی در درون این جریان موجب شگفتی شده بود، اما اعضای آن با دیدگاه‌های اوجالان آشنایی داشته و از نظر ذهنی برای چنین تغییری آماده بوده‌اند.
به گفته کالکان، پس از این فراخوان، سازمان متبوع او در اول مارس آتش‌بس اعلام کرد. او افزود رویکردهای غیردموکراتیک و محدودکننده همچنان مانع باز شدن فضای سیاست هستند.
کالکان در پاسخ به انتقادهایی مبنی بر اینکه در این روند مطالبه مشخصی برای جایگاه سیاسی کردها مطرح نشده است، گفت نقش و فعالیت‌های عبدالله اوجالان در مسئله کرد را نمی‌توان نادیده گرفت.
«فعالیت مسلحانه علیه ترکیه را متوقف کرده‌ایم»
کالکان درباره موضع این جریان نسبت به ادامه روند گفت: «تا زمانی که شرایط تغییر نکرده و کنگره تصمیم تازه‌ای نگرفته باشد، با تصمیم کنونی دیگر نیرویی نخواهیم بود که علیه ترکیه عملیات مسلحانه انجام دهد. این فعالیت‌ها را متوقف کرده‌ایم.»
او در عین حال افزود: «اگر به ما حمله شود، از خود دفاع خواهیم کرد. هدف ما این است که مسیر فعالیت سیاسی باز شود.»
کالکان همچنین با اشاره به بی‌اعتمادی موجود در افکار عمومی ترکیه گفت این روند نزدیک به دو سال است ادامه دارد و دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملی، باید مواضع و فراخوان‌های خود را با جزئیات بیشتری توضیح دهد.
او از جریان‌های چپ و دموکراتیک نیز خواست برای کاهش رویکردهای ملی‌گرایانه و افزایش حمایت اجتماعی از روند، نقش فعال‌تری ایفا کنند.
«پایان جنگ را طرف‌های درگیر ممکن می‌کنند»
کالکان در پاسخ به ادعاهایی که روند کنونی را «بازی اردوغان» می‌دانند، گفت در هر روند سیاسی احتمال محاسبه و تاکتیک وجود دارد، اما مسئله اصلی این است که آیا فضای سیاست باز می‌شود یا خیر.
او افزود: «حتی اگر یک درصد امکان پیشرفت وجود داشته باشد، از همان‌جا آغاز می‌کنیم و تلاش می‌کنیم این امکان را گسترش دهیم.»
کالکان همچنین به اقدام دولت باغچلی در اول اکتبر ۲۰۲۴ در مجلس ترکیه و دست دادن او با نمایندگان دم‌پارتی اشاره کرد و گفت این اقدام در آغاز برای آنان غیرمنتظره بوده، اما بعداً آن را اقدامی متناسب با واقعیت‌های موجود ارزیابی کرده‌اند.
او گفت: «صلح را کسانی برقرار می‌کنند که درگیر جنگ بوده‌اند. اراده برای پایان جنگ نیز باید از سوی همان طرف‌ها شکل بگیرد. از این جهت، چنین اظهاراتی از سوی دولت باغچلی غیرعادی، اما نزدیک به واقعیت بود.»
به گفته کالکان، روندی که با اقدام باغچلی به‌صورت عملی و با فراخوان اوجالان به‌طور رسمی آغاز شد، امکان گفت‌وگوی بیشتر در جامعه را فراهم کرده، تنش‌ها را کاهش داده و فضای تازه‌ای برای بحث ایجاد کرده است.
«کلید راه‌حل در امرالی است»
کالکان تأکید کرد اجرای عملی روند صلح و تصمیم‌های مربوط به آینده ساختار این جریان، بدون نقش مستقیم عبدالله اوجالان ممکن نیست.
او گفت: «ما تصمیم به پایان مبارزه مسلحانه و انحلال سازمان گرفته‌ایم، اما این به آن معنا نیست که اعضای این ساختار ناگهان ناپدید شوند. اجرای تصمیم انحلال به یک فرایند تغییر و تحول سازمانی نیاز دارد و برای این کار باید زمینه حقوقی و سیاسی مناسبی فراهم شود.»
وی افزود: «اگر صلح واقعی خواسته می‌شود، مسیر آن از امرالی می‌گذرد.»
کالکان همچنین از تأخیر در تدوین و اجرای مقررات قانونی ابراز نگرانی کرد و گفت موضع این جریان بر اساس پیام‌ها و دیدگاه‌هایی که از امرالی دریافت می‌شود، تعیین خواهد شد.
«کردها باید در ساختار سیاسی جدید منطقه جایگاه داشته باشند»
کالکان با اشاره به تحولات سوریه و تجربه شمال و شرق این کشور گفت نباید ائتلاف‌های تاکتیکی با روابط راهبردی اشتباه گرفته شوند.
او اختلاف‌نظرهای مطرح‌شده میان امرالی و قندیل درباره تحولات حلب را ناشی از ضعف در اطلاع‌رسانی دانست و گفت کردها باید در چارچوب یک خاورمیانه دموکراتیک، از جایگاه سیاسی مشخصی برخوردار شوند.
کالکان با اشاره به رقابت قدرت‌ها در خاورمیانه و نقش اسرائیل در تحولات منطقه گفت الگوی دولت ـ ملت صدساله با بحران روبه‌رو شده است.
او افزود: «کردها باید در این روند جدید جایگاه سیاسی داشته باشند، اما این جایگاه نباید بر حذف دیگران استوار باشد. تضمین موجودیت و آزادی کردها در دموکراتیک شدن ترکیه و منطقه است.»
به گفته او، ایران و اسرائیل نیز در تلاش‌اند با نیروها و جریان‌های کرد ارتباط برقرار کنند و روند کنونی می‌تواند فرصتی برای قرار گرفتن سیاست کردی بر پایه‌ای دموکراتیک در ترکیه باشد.
انتقاد از دولت و اپوزوسیون ترکیه
کالکان از احزاب اپوزیسیون ترکیه، به‌ویژه حزب جمهوری‌خواه خلق، به دلیل آنچه «رویکرد محدود حزبی» خواند، انتقاد کرد.
او گفت مسائل بنیادینی مانند امنیت، دموکراسی و مسئله کرد نباید تنها از زاویه رقابت‌های حزبی بررسی شوند و جریان‌های چپ، دموکرات و سوسیالیست باید حمایت بیشتری از روند نشان دهند.
کالکان افزود اگر اقشار کارگر و بخش‌های مختلف جامعه درباره اهداف روند اطلاعات کافی داشته باشند، احتمال مخالفت آنان کاهش می‌یابد.
او در عین حال دولت را نیز متهم کرد که به دلیل منافع محدود سیاسی و نگرانی‌های امنیتی، با احتیاط و کندی حرکت می‌کند و گفت: «باید فضای مبتنی بر ترس را کنار بگذاریم.»
درخواست آزادی دمیرتاش و دیگر زندانیان سیاسی
کالکان در بخش دیگری از مصاحبه خواستار آزادی صلاح‌الدین دمیرتاش و دیگر سیاستمداران زندانی شد.
او گفت احکام دادگاه اروپایی حقوق بشر درباره دمیرتاش و برخی دیگر از زندانیان سیاسی اجرا نشده است و افزود: «نه فقط دمیرتاش، بلکه همه سیاستمدارانی که در زندان هستند باید آزاد شوند.»
کالکان گفت دمیرتاش سیاستمداری باتجربه است و در صورت آزادی می‌تواند در روند سیاسی نقش مؤثرتری ایفا کند.
او همچنین افزود سیاستمداران کرد مقیم اروپا نیز می‌توانند در روند گفت‌وگوها مشارکت داشته باشند.
«تغییر راهبردی ادامه خواهد داشت»
کالکان در پایان تأکید کرد تغییر راهبردی اعلام‌شده موقتی نیست و این جریان خواهان باز شدن فضای سیاست است.
او گفت گسترش فعالیت سیاسی می‌تواند به تقویت دموکراسی در ترکیه و کاهش تنش‌ها در خاورمیانه کمک کند.
کالکان همچنین با انتقاد از ناتو گفت این پیمان بیش از هر چیز بر تسلیح و جنگ تمرکز دارد و دستاوردی برای حل مسائل داخلی ترکیه ارائه نمی‌دهد.
او در پایان تأکید کرد که ادامه روند صلح می‌تواند برای ترکیه منافع گسترده سیاسی، اجتماعی و منطقه‌ای به همراه داشته باشد.