به گزارش کردپرس به نقل از دراو میدیا، قرار است هیأتی از وزارت دارایی دولت اقلیم کردستان به بغداد برود و درباره چگونگی ارسال سهم اقلیم کردستان از قانونی بودجه عمومی عراق و تسویه حساب درآمدهای اقلیم کردستان در شش ماه گذشته با وزارت دارایی عراق گفتگو کند.

استحقاقات مالی اقلیم کردستان در مورد حقوق ماهیانه حدود 906 میلیارد دینار و سالیانه 5,436 میلیارد دینار است این مبلغ علاوه بر بودجه توسعه استانها و هزینه‌های دیگر است.

تسویه حساب شش ماهه گذشته اقلیم کردستان به فروش نفت در سه ماه از سال 2023 و مقدار 50% از درآمدهای نقاط مرزی، وام بانک بازرگانی(TBI) وام 400 میلیارد دیناری مربوط می‌شود و باید اقلیم کردستان این پولها را به بغداد بازپرداخت کند، مجموع این مبلغ برای شش ماه در حدود 5,406 میلیارد دینار خواهد شد.

پس از آنکه قانون بودجه در روزنامه وقایع منتشر گردید وارد فاز اجرایی شد چون قانون بودجه عطف به ما سبق می‌شود عملکرد آن از تاریخ 2023/1/1 محاسبه می‌گردد اقلیم کردستان نیز باید تسویه حسابهای خود را از این تاریخ انجام دهد هیأت وزارت دارایی هم بیشتر یک هیئت تکنیکی و محاسباتی است که قبل از فرا رسیدن عید قربان هم با هدف دقت در روند اجرا شدن قانون بودجه و سهم اقلیم کردستان و تسویه حساب شش ماهه گذشته به بغداد سفر کرد.

کردها در بودجه

بعد از آنکه قانون بودجه 2023 عراق در مجلس به تصویب رسید و در روزنامه وقایع منتشر شد مستقیم وارد فاز اجرایی شد ماده‌های 11 و 12 و 13 مندرج در قانون بودجه به اقلیم کردستان مربوط می‌شوند که این ماده‌ها علاوه بر بندهایی هستند در بودجه شامل اقلیم کردستان می‌شوند

بر مبنای آنچه در قانون بودجه آمده است:

در صورت هزینه کردن 100% از استحقاقات مالی اقلیم کردستان مانند آنچه که در قانون بودجه آمده است سهم قلیم کردستان در مجموع 18,310 میلیارد دینار یعنی ماهیانه مبلغ 1,526 میلیارد دینار خواهد بود.

در مقابل دریافت این سهم تعهداتی مالی شامل اقلیم کردستان خواهند شد که باید مبلغ این تعهدات را  به بغداد بازپرداخت کند این مبلغ به صورت سالیانه 14,520 میلیارد دینار است یعنی ماهیانه 1,210 میلیارد دینار خواهد شد.

یعنی براساس این معادله اقلیم کردستان مبلغ 1,526 میلیارد دینار از بغداد دریافت می‌کند و در مقابل 1,210 ملییارد دینار به بغداد بازپرداخت می‌کند در این میان 310 میلیارد دینار برای اقلیم کردستان باقی خواهد ماند.

با توجه به محاسباتی که آمانج رحیم دبیر شورای وزیران اقلیم کردستان انجام داده است مجموع سهم اقلیم کردستان شامل:

1. خسارت (مطالبات) کارمندان

مجموع کل حقوق کارمندان، بازنشستگان برای سال 2023 مبلغ 10,876 میلیارد دینار خواهد بود یعنی ماهیانه 906 میلیارد دینار

حقوق در قانون بودجه

مبلغ 9,300 میلیارد دینار از محل هزینه‌های جاری برای تامین حقوق 681 هزار و 979 کارمند اختصاص داده شده است. این مبلغ پول ماهیانه 775 میلیارد دینار خواهد شد.

1,346 میلیارد دینار برای هزینه‌های بازنشستگی اختصاص یافته است یعنی ماهیانه 112 میلیارد دینار

228 میلیارد و 304 میلیون دینار به تامین حقوق پیشمرگه اختصاص داده شده است یعنی ماهیانه 19 میلیارد دینار

براساس این معادله در مجموع اقلیم کردستان ماهیانه فقط برای تامین حقوق 906 میلیارد دینار از بودجه عمومی عراق را شامل می‌شود این در حالی است که براساس  برآورد آخرین ماه پرداختی حقوق مجموع هزینه های ماهیانه برای تامین حقوق در اقلیم کردستان مبلغ 912 میلیارد دینار است.

با کسر این مبلغ پولی که ماهیانه از بودجه عراق به بودجه اقلیم کردستان اختصاص داده می‌شود ( 906 میلیارد دینار) از مبلغ واقعی لازم برای پرداخت حقوق ( 912 میلیارد دینار) مشخص می‌شود که دولت اقلیم کردستان 6 میلیارد دینار کسری برای تامین هزینه‌های حقوق خواهد داشت.

چگونگی جبران کسری در تامین هزینه‌های حقوق

براساس قانون بودجه سال 2023 عراق اقلیم کردستان ماهیانه باید 50% از درآمدهای گذرگاههای مرزی را به بغداد بازپرداخت کند مجموع درآمدهای گذرگاههای اقلیم کردستان سالیانه 1,560 میلیارد  دینار تعیین شده است یعنی ماهیانه 130 میلیارد دینار از این پول به عنوان درآمد گذرگاههای مرزی تعیین شده است  این مبلغ به صورت تهاتری به عراق بازپرداخت می‌شود و 50% دیگر آن به دولت اقلیم کردستان بازگردانده می‌شود که ماهیانه 65 میلیارد دینار خواهد شد.

پس از تصویب قانون بودجه علاوه بر مقدار 50% درآمد گذرگاهها دولت اقلیم منابع درآمدی دیگری در اختیار خواهد داشت از جمله:

• 30 میلیارد دینار  به صورت ماهیانه بابت کمک به نیروهای پیشمرگه از سوی نیروهای ائتلاف بین المللی
• درآمد دیگر از محل دریافت مالیات و عوارض (به جز در ادارات فدرالی) که ماهیانه بالغ بر 100 میلیارد دینار تخمین زده شده است یعنی اگر دولت اقلیم کردستان به طور کامل به تعهدات خود در برابر دولت بغداد عمل کند حدود 200 ملیارد دینار درآمد داخلی می تواند جمع‌آوری کند این مبلغ پول کسری بودجه 6 میلیارد دیناری را جبران خواهد کرد.

تسویه حساب شش ماهه گذشته

براساس قانون بودجه این قانون از تاریخ 2023/1/1 قابل اجرا خواهد بود نه از تاریخی که آگهی آن در روزنامه وقایع منتشر شد این بدان معناست که قانون بودجه عطف به ماسبق می ‌شود یعنی سهم و تعهدات شش ماهه سال گذشته اقلیم کردستان را نیز شامل خواهد شد.

چگونگی تسویه حساب سهم و تعهدات اقلیم کردستان در قانون بودجه برای شش ماهه سال جاری

تسویه حساب شش ماهه سال جاری از طریق فرمول:

 سهم حقوق اقلیم کردستان –تعهدات مالی اقلیم کردستان= تسویه حساب محاسبه می‌شود حال این  فرمول را عددی نشان می‌دهیم:

مجموع سهم حقوق اقلیم کردستان در بودجه ماهیانه 906 میلیارد دینار است مبلغ این پول به ازای شش ماه 5,436 میلیارد دینار خواهد بود.

مجموع پرداخت تعهدات مالی اقلیم کردستان به ازای 6 ماه شامل موارد زیر است:

• به دلیل تصویب قانون بودجه طی شش ماه گذشته اقلیم کردستان 1,600 میلیارد دینار به صورت وام از بغداد دریافت کرده است و  وعده داده است که که پس از تصویب قانون بودجه این پول را بازپرداخت کند.
• وام بانک بازرگانی عراق TBI که قسط ماهیانه آن 53 میلیارد و 700 میلیون دینار است به ازای شش ماه 322 میلیارد و 200 میلیون دینار خواهد بود.
• مجموع کل درآمدهای نقاط مرزی که ماهیانه 130 میلیارد دینار تعیین شده است 50% این درآمدها به بغداد بازپرداخت می‌شود که مبلغ ماهیانه آن 65 میلیارد دینار است مجموع درآمد شش ماهه با احتساب  50% از درآمدهای گذرگاههای مرزی 390 میلیارد دینار خواهد شد.

با جمع بندی اعداد بالا مجموع تعهدات مالی شش ماهه گذشته که پرداخت آنها بر عهده اقلیم کردستان خواهد بود و باید به بغداد بازپرداخت کند 5,406 میلیارد دینار خواهد بود.

بدین ترتیب با استفاده از این فرمول مبلغ تسویه حساب میان اقلیم و بغداد بر اساس قانون بودجه به شرح زیر مشخص خواهد شد:

شایسته سهم حقوق اقلیم کردستان _ تعهدات مالی اقلیم کردستان =تسویه حساب

30,000,000,000=5,406,000,000,000_5,436,000,000,000

بدین ترتیب دولت فدرال باید 30 میلیارد به دولت اقلیم کردستان بازپرداخت کند.

پول حاصل از فروش نفت اقلیم کردستان در کجا نگهداری می‌شود؟

سحرگاه 25 ماه مارس گذشته دولت ترکیه در پاسخ  و  واکنش به حکم دادگاه داوری پاریس در خصوص شکایت عراق، صادرات نفت اقلیم کردستان را متوقف کرد.

پس از توقف صادرات نفت اقلیم هیچ چاره‌ی دیگری برای دولت اقلیم کردستان جز اینکه صادرات نفت اقلیم کردستان را به شرکت بازاریابی «سومو» تحویل دهد، باقی نماند. این امر در چارچوب توافق انجام گرفته میان اربیل و بغداد است.

بند یک ماده 13 بودجه تصویب شده عراق بیان می‌دارد:

مجموع درآمدهای نفتی و فروش داخلی از میدانهای نفتی که تحت حاکمیت اقلیم کردستان هستند در یک حساب بانکی که وزارت دارایی فدرال نزد بانک مرکزی افتتاح می‌کند نگهداری می‌شوند و همه درآمدهای حاصل از فروش نفت خام و فرآورده‌های آن در این حساب نگهداری می‌شود و به طور قاطعانه همه حسابهای بانکی مشابه دیگر مسدود خواهند شد.

با توجه به این بند همه توافقات قبلی اقلیم کردستان با بغداد لغو شده‌اند و من بعد مجموع درآمد نفتی اقلیم کردستان که با دلار بازپرداخت می‌شوند به وزارت دارایی عراق واریز می‌شود این وزارت هم سهم اقلیم کردستان را به دینار پرداخت می‌کند.

شماره حساب دوم که در ماده 13 آمده است  مربوط به نگهداری استحقاقات مالی اقلیم کردستان است بر اساس قانون بودجه این حساب به نام دولت اقلیم کردستان در بانک مورد اعتماد داخلی وابسته به بانک مرکزی عراق افتتاح می‌شود و اختیار دسترسی به این شماره حساب به نخست وزیر اقلیم کردستان یا به کسی که نخست وزیر معرفی کند واگذار شده است از طریق این حساب بانکی وزارت دارایی عراق باید ماهیانه  سهم دولت اقلیم کردستان را پرداخت کند اما سپرده گذاری پول در این حساب بانکی به حساب اول که مربوط به حساب درآمد حاصل از فروش 400 هزار بشکه نفت است، بستگی دارد در  صورتی که به حساب بانکی اول که به نام وزارت دارایی عراق است پول واریز نشود و الزامات و تعهدات مربوط به 400 هزار بشکه نفت اجرا نگردند هیچ پولی به شماره حساب دوم واریز نمی‌شود.