به گزارش خبرنگار کردپرس، برنامه عمل حفاظت از میش مرغ در سطح آسیا با همکاری دکتر «رحیم عبدالکریمی» به عنوان نماینده ایران در حالی نهایی و نگاشته شد که با توجه به آمارهای داده شده وضعیت این پرنده در ایران بشدت نگران کننده است.

محقق بوکانی می گوید: نگارش پلان حفاظتی میش مرغ از یکسال بیش و با شرکت محققانی از ده کشور آسیایی و با مدیریت اتحادیه بوستارد اورآسیا و همچنین دفتر تخصصی بوستارد IUCN شروع شد. این برنامه در حقیقت ادامه کنفرانس اولان باتار مغولستان در سال ۲۰۱۷ بود که در آن اطلاعات جامعی از وضعیت این گونه در سطح آسیا جمع آوری و به بحث گذاشته شد.

دکتر رحیم عبدالکریمی به عنوان نماینده ایران در برنامه حفاظت از میش مرغ در سطح آسیا، در گفت و گو با خبرنگار کردپرس آخرین وضعیت جمعیت این گونه در خطر انقراض را بررسی می کند، که در ادامه می خوانید؛

هدف برنامه حفاظت از میش مرغ آسیا چیست؟

هدف انجام این پروژه، بروز رسانی جمعیت میش مرغ در آسیا، بررسی تهدیدات و ارائه پلانهای عملی جهت حمایت و حفاظت از این پرنده، بمنظور جلوگیری از انقراض از جمله این برنامه هاست.

میش مرغ یا (otis tarda)در آسیا دارای دو زیر گونه شرقی (dyboweski) و غربی (tarda) است که جمعیت آن در آسیا در حدود ۲۳۰۰ تا۳۵۰۰ تخمین زده می شود. اما جمعیت این گونه در ایران مابین ۳۵ تا ۴۰ فرد تخمین زده می شود که بنابر آخرین گزارش های موجود در پلان عملی آسیا، تنها محدود به زیستگاههای شهرستان بوکان است.

مهمترین تهدیدات زیستی این پرنده از دست رفتن زیستگاه این گونه در اثر مکانیزاسیون کشاورزی، همچنین تخریب لانه، شکار و تغییرات اقلیمی است که حیات این گونه در حال انقراض تهدید می شود.

میش مرغ در حال حاضر نماد زیست محیطی استان آذربایجان غربی بوده و در سال ۹۶ مطالعاتی تحت عنوان برنامه حفاظت میش مرغ در ایران تدوین و به اداره کل حفاظت محیط زیست استان ابلاغ شده است.

چه راهکارهایی در راستای حفاظت از این گونه جانوری ارزشمند باید انجام بگیرد؟

پلان حفاظت میش مرغ در آسیا بر اساس شرایط و موقعیت زیستگاهی این پرنده در هر کشور مدنظر قرار داده شده که این جزئیات در برنامه عمل ابلاغ شده از سوی سازمان نیز بدان اشاره شده است.

در حال حاضر مدنظر قرار دادن بندهای برنامه جامع مورد تائید سازمان که در دو حوزه حفاظت و احیاء آماده شده می تواند تا حدودی تاثیرات مثبتی بر روند زیستی این گونه بگذارد اگر بصورت جدی و فوری پیگیری و اجرا شود.

دلیل عدم استقبال اداره کل محیط زیست از برنامه های حفاظتی چیست؟

در طول چند دهه اخیر، اقدامی ملموس در راستای جلوگیری از انقراض این گونه ارزشمند صورت نگرفته است و براساس نظر کارشناسان این حوزه و با توجه به مشکلات ژنتیکی و حفاظتی ، اگر اقدامی مثبت و عملی در سالهای اخیر صورت نگیرد ما شاهد از دست رفتن این گونه ارزشمند بمانند سایر گونه ها منقرض شده در کشور خواهیم بود.

متاسفانه در سالیان گذشته و علیرغم دغدغه دوستداران محیط زیست اقدامی علمی و موثر در ارتباط با جلوگیری از انقراض این گونه توسط مسئولین استانی صورت نگرفت و این کم توجهی شرایط را در حال حاضر پیچیده تر و پرهزینه تر کرده است هر چند نداهای از حسن نیت مدیریت جدید استان در ارتباط با اجرایی کردن برنامه حفاظتی به گوش می رسد که در این صورت جای تقدیر دارد.

خطر انقراض این گونه جانوری چه عواقبی دارد و در طول سالیان اخیر چه میزان از آن تلف شده اند؟

به لحاظ اکولوژیکی انقراض هر گونه در طبیعت تاثیرات منفی بر دیگر حلقه های زیستی می گذارد لذا انقراض میش مرغ جدا از محرومیت آیندگان از این موهبت الهی و از دست رفتن توده ژنتیکی دیگر گونه های باارزش دیگر تاثیرات منفی خود را بر زیست بوم منطقه خواهد گذاشت.

به لحاظ نمودار جمعیتی پراکنش این گونه در دهه های پنجاه و شصت در شمال شرق کشور و همچنین استانهای غربی و شمال غربی ازقبیل کرمانشاه، کردستان، همدان و آذربایجان غربی بوده که متاسفانه در طول دهه های بعدی و به دلایل ذکر شده زیستگاهها یکی پس از دیگری تخریب و جمعیت این گونه با شیب تندی رو به کاهش نهاد، بطوریکه که از دهها زیستگاه فعال در سطح کشور با جمعیت چند صد تایی امروزه تنها 3 زیستگاه زادآور در بوکان با جمعیت نسبی ۳۵ تا ۴۰ فرد باقیمانده که آنها نیز بشدت در معرض تخریب و نابودی هستند و همچنانکه عرض کردم اگر برنامه علمی با استفاده از متد کشورهای موفق در این زمینه همچون آلمان و انگلیس لحاظ نگردد غروب این گونه در یکی دو دهه آینده دور از انتظار نیست.