به گزارش خبرنگار کردپرس، بعد از گذشت چهار ماه از شیوع گسترده ویروس کرونا و شعار در خانه بمانید برای قطع زنجیره انتقال؛ نمی توان از آسیب هایی که این قرنطینه خانگی در میان خانواده ها به ویژه کودکان به وجود آورد حرفی نزد.

تأکید به در خانه ماندن در فاز نخست مدارس و دانشگاه‌ها و در مراحل بعدی اصناف را به تعطیلی کشاند. اتفاقی که تجربه نخست کشور بود و هیچ تدبیری برای عواقب آن اندیشیده نشده است.هر چند در خانه می‌مانیم، به اعتقاد پزشکان تأثیر قابل توجهی در کاهش شیوع بیماری داشته اما در مجموع عواقبی هم به دنبال دارد. در این میان شاید تحمل این قرنطینه خانگی برای افراد بزرگسال راحت تر باشد تا کودکان؛ در خانه ماندن کودکان بار روانی، عاطفی و مشکلات جسمی و حرکتی قابل توجهی برای آنان رقم زده و به نظر می‌رسد بی‌توجهی به آن عواقب چشمگیری به دنبال خواهد داشت.

آپارتمان های بسته

کودکی که تا چند روز پیش به بهانه مدرسه می‌توانست در حیاط مدرسه با دوستانش بازی کند، امروز به دلیل قرنطینه خانگی مدت زمان زیادی از خانه بیرون نرفته و همین عاملی برای بی تابی مداوم او می شود.

یکی از معضلات برای قرنطینه خانگی در آپارتمان نشینی بروز می کند. در آپارتمان کسی اجازه بازی های پرسر و صدا را ندارد چرا که در کمترین زمان همسایه‌ها اعتراض می‌کنند و کودکی که در این فضای بسته قرار دارد هم باید قرنطینه اجباری را بپذیرد و هم سکوت ناخواسته را... سکوتی که بعدها روی روح و روان او اثرش را خواهد گذاشت.

در واقع با یک بررسی ساده می توان فهمید بزرگ‌ترین آرزوی کودکان آپارتمان نشین خلاصی از قرنطینه است. کودکی که از زمان شیوع بیماری ارتباطش با همکلاسی‌هایش محدود به فضای مجازی شده و دلش برای یک قدم زدن ساده در خیابان تنگ شده را نمی توان محدود در یک فضای بسته کرد. فضایی که جای تکان خوردن نیست و نمی‌توان حتی یک موسیقی را با صدای بلند گوش داد.

بی‌توجهی به آسیب‌های روحی

اینکه مدام می گویند خانه امن‌ترین مکان برای گرفتار نشدن به کروناست؛ شاید ابتدا منطقی به نظر برسد اما در این میان بخشی از مشکلاتی که زیر پوست خانه‌ها متوجه کودکان شده، بی‌پاسخ مانده و مشخص نیست چرا هیچ نهاد تربیتی توجهی به آن ندارد هر چند خانه مکان امن برای مقابله با ویروس است اما مصادیق کودک آزاری موجب شده برای کودکانی که تا دیروز از خانه به مدرسه پناه می‌بردند، امروز زیر فشار آزارها دچار مشکلات جدی و عدیده شوند.

برای نمونه می توان به آمار کودک آزاری و خشونت های خانگی در این مدت اشاره کرد. معضلی که برای آن تدبیری اندیشیده نشده و همچنان در حال شدت گرفتن است. کودک آزاری در حالت عادی خود حرکتی ناپسند به حساب می آید چه برسد در شرایط بحرانی که خانواده ها از نظر روحی بیشتر از قبل زیر فشار هستند.

البته در این مدت کودک آزاری تنها توسط والدین صورت نمی گیرد و در این شرایط شواهد حاکی از این است که گاهی اوقات خشونت ها از جانب خواهر و برادر بوده و همین درد کودکان را بیشتر می کند.

بسیاری از کودکان در کمال تأسف زیر فشارهای ناشی از کودک آزاری در دوران قرنطینه در حالی روزهای تلخی را سپری می‌کنند که نهادهای متولی تنها بر ماندن در خانه تأکید دارند و هیچ گونه برنامه ای برای کاهش تنش در میان خانواده ها ندارند.

غفلت نهادهای تربیتی

هر چند اولویت امروز نهادهای تربیتی و بهداشتی قطع زنجیره شیوع است. اما به زودی و قبل از آنکه تصور می‌شود، بار عظیمی از مشکلات تربیتی گریبان گیر نسل کودک و نوجوان خواهد شد. برخی شیوه‌های سنتی تربیتی که به دلیل ارتباط کودک با مدرسه تعدیل می شد، مجدداً رواج یافته و حتی تنبیه بدنی در شرایطی که بی‌قراری و عصبیت اعضای خانواده در قرنطینه خانگی شدت گرفته، افزایش یافته است.

در این میان مدارس صرفاً برنامه خود را محدود به برگزاری کلاس‌های درسی مجازی کرده‌اند. در حالی که ارتباط مداوم مشاوران و مربیان پرورشی با والدین در این مقطع زمانی به مراتب ضروری‌تر است.

از سویی ارتباط دهی کودکان در فضای مجازی با یکدیگر و در محیطی کنترل شده می‌توانست از بار منفی شرایط قرنطینه بکاهد.

برخی کودکان حتی اگر گرفتار کرونا نشوند، رنج‌های بسیاری به واسطه شیوع این ویروس منحوس متحمل شده و خواهند شد و لازم است نهادهای تربیتی به این مهم با توجه جدی مداخله کنند.

تحدید ها فرصت شوند

در حال حاضر کرونا کودکان را از فرصت های کودکی دور کرده و همین عاملی شده که به نوعی فضای خانه برای کودک عادی شده و دیگر آن نشاط سابق را نداشته باشد.

برای همین باید خانواده ها بتوانند ضمن مراقبت از کودکان خود این نشاط را به آنان باز گردانند. تبدیل این تحدید به فرصت شیوه ای است که به گفته «محبوبه رجب پور»؛ روان درمان گر کودکان والدین نباید کرونا را برای کودکان خود بزرگ نشان دهند و آنان را بترسانند به طوری که کودک دچار استرس بسیار شود.

از نظر او راه های نشاط آفرین در دوران قرنطینه برای کودکان بسیار است. «می توان کرونا را تبدیل به داستان کرد و هر روز بخشی از مراقبت های مرتبط برای کرونا را توصیف کرد و اجازه داد تا کودک خود نظر دهد و والدین را همیاری کند. همچنین بازی و تولید هیجان کودک را باید جدی گرفت و به هر شیوه ای که لذت بخش باشد برایش باید همراهش شد.»

این روان درمانگر معتقد است کودک با هیجانش شناخته می شود. هیجان کودکی را نمی توان خفه کرد بلکه باید با شناخت صحیح از خلقیات و احساسات او بر این هیجانات کنترل داشت.

توجه به ادامه حیات نسل آینده

در هر صورت با توجه به تداوم شرایط قرنطینه و نامشخص بودن زمان قطعی اتمام آن، توجه به حال و روز کودکانی که مرتباً در بمباران اخبار کرونایی هستند و اجازه تکان خوردن به آنان داده نمی شود در واقع به نشاط و سرزنده ساختن نسلی می انجامد که قرار است در دوران پساکرونا حیات خود را ادامه دهند. نسلی که شاید به دلیل اینکه قد و قواره کافی برای عرض اندام ندارد، زیر دست بی مهری بزرگسالان قرنطینه شده است.

باید توجه داشت که هر بحرانی می گذرد اما آنچه می ماند نحوه گذراندن آن است. توجه به این نکته ضرورت دارد که کودکان ذهن فعال و قوی و محکمی دارند و تمامی خاطرات تلخ و شیرین را به خاطر می سپارند بنابراین ایجاد یک خاطره شیرین از دوران کرونا می تواند در آینده کودک تأثیر مثبتی بگذارد به طوری که برای تصمیم گیریهایش در شرایط سخت نقش خواهد داشت./

^* گزارش: زیبا امیدی فر