بە گزارش کردپرس، در بررسی وضعیت اقلیم کردستان در جنگ میان اوکراین و روسیە و تاثیرات این جنگ بر اقلیم باید این نکتە کلیدی را در نظر داشت کە روسیە مالک 60 درصد از خط لولە انتقال نفت اقلیم کردستان، یعنی قسمتی از خط لولە است کە در خاک اقلیم قرار دارد، اما اقلیم از اوکراین وارداتی محدود مانند گندم ذغال مواد خوراکی و چهار پایان دارد کە این واردات هم بە دلیل جنگ متوقف شدە است و در حال حاضر رئیس و نخست وزیر اقلیم هم هنوز هیچ واکنشی بە این جنگ نشان ندادە و موضع خود را اعلام نکردە اند.

اقلیم کردستان در میان روسیە و اوکراین

حملە روسیە بە اوکراین از چند روز پیش آغاز شدە و بیشتر کشورهای منطقە جهان هم موضع خود نسبت بی این جنگ را مشخص کردە اند، اما نهاد ریاست و نیز هیئت دولت اقلیم کردستان هنوز هیچ موضع گیری از خود نشان ندادە اند.

برای درک بهتر شرایط اقلیم در میان دو طرف جنگ، باید روباط اقتصادی اقلیم با روسیە و اوکراین بررسی شود:

روابط اقتصادی اقلیم کردستان با اوکراین:

بنا بە گفتە پیشوا سیروان به عنوان نمایندە اتاق بازرگانی سلیمانیە با آغاز جنگ در اوکراین و اعلام حالت فوق العادە در این کشور به دلیل حملە روسیە، تمامی مراودات تجاری و تبادل کالا میان اقلیم کردستان و اوکراین متوقف شدە و توقف فعالیت های اقتصادی و تولیدی در اوکراین کە منجر بە متوقف شدن کلیە روابط اقتصادی و تجاری با اقلیم شدە و در حال حاضر تجار اقلیم برای جلوگیری از ضرر و زیان بیشتر در تلاش هستند کە کالاهای مورد نیاز مردم اقلیم را از دیگر کشورها و از جملە ایران و ترکیه تامین و وارد کنند.

وی گفت کە پیش از این روابط گستردە تجاری و مبادلات کالاهای بسیاری میان اقلیم و اوکراین وجود داشتە و تجار اقلیم از اوکراین، گندم، مواد خوراکی و لبنیات و محصولات شویندە و بهداشتی و ذغال و روغن آفتاب گردان و برخی دیگر کالاها و همچنین الاغ را واردکردە اند.

مدیر فرودگاه سلیمانیە نیز در این مورد اعلام کرد از سال 2017 تاکنون 86 هزار و 144 راس الاغ از طریق این فرودگاه بە سلیمانەی وارد شدە اند کە بیشتر این واردات از اوکراین صورت گرفتە است.

از سوی دیگر تجار اقلیم اقدام به واردات گندم از اوکران کردە و این گندم وارداتی ار با محصول گندم کشاورزان اقلیم مخلوط کردە و بە بغداد تعویل داند و این نیز عامل تعویق پرداخت پول گندم از سوی دولت مرکزی عراق بە کشاورزان اقلیم بود.

روابط اقتصادی روسیە و اقلیم کردستان:

روسیە یکی از کسورهایی بود کە از سقوط رژیم بعث صدامی در عراق حمایت نکرد، اما پس از سقوط این رژیم بلافاصلە وارد عمل شدە وروابط جدیدی را با عرا ق واقلیم برقرار کردە و در سال 2007 سرکنسولگری خودر در اربیل را گشود.

این کشور در حال حاضر دارای منافع اقتصادی در اقلیم است و شرکت روسنفت مالک 60 درصد از خط لولە انتقال نفت اقلیم کردستان است کە شامل بخشی از این خط لولە می شود کە در خاک اقلیم تا مرز ترکیه، وجود دارد و دولت اقلیم این قسمت از خط لولە را در قبال دریافت وام از این شرکت بە آن واگذار کرد.

مالک شرکت روسنفت نیز فردی نزدیک بە ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیە محسوب شدەو بنا بە آمارهای اعلام شدە در شش ماهه اول سال 2021 درآمد این شرکت از اجارە بهای خطر لولە نفتی اقلیم کردستان بە 272 میلیون دلار رسیدە است.

قرارداد فروش خط لولە نفت اقلیم کردستان به شرکت روسنفت در 2 ژوئن 2017 و در شهر سن پطرزبورگ و با حضور نچیروان بارزانی نخست وزیر وقت اقلیم و قبادطالبانی معاون وی امضا شدە و 60 درصد از این خط لولە بە نرخ 1 میلیارد و 700 میلیون دلار بە فروش رسیدە و روسنفت همچنین وامی را بە دولت اقلیم پرداخت کرد.

در همین حال شرکت روسی گازپروم نیز در دو میدان نفتی اقلیم واقع در منطقە گرمیان بە فعالیت مشغول بودە و فعالیت های خود در حوزە نفت و گاز اقلیم را از سال 2012 آغاز کردە و این تاریخ آغاز روابط اقتصادی اقلیم و روسیە پس از سقوط صدام بود.

روسیە در جنجال برگزاری رفراندوم استقلال اقلیم کردستان در سال 2017 بی طرفی خود را میان اربیل و بغداد حفظ کردە وهیچ موضع رسمی را اتخاذ نکرد و اکنون نیز این کشور، یکی از کشورهایی است کە مانند کشورهای اروپایی چشم طمع بە گاز طبیعی اقلیم دارد و می تواند نقشی موثر در اقتصاد و سیاست اقلیم داشتە باشی و بی شک این عوامل می تواند نقشی اساسی در موضع گیری کردهای عراق نسبت بە این جنگ داشتە باشد.

گزارش: شیوا فکوریان