به گزارش کردپرس، هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، در مصاحبه ای بر لزوم خلع سلاح نیروهای کرد سوریه (YPG) تأکید کرد و آن‌ها را مانعی برای ایجاد ثبات در این کشور دانست. او ضمن اشاره به اهمیت تأمین حقوق فرهنگی تمامی اقوام سوریه از جمله کردها، تأکید کرد که سوریه در مسیر بازسازی سیاسی و اجتماعی خود نیازمند سیستمی است که بر پایه برابری و همزیستی تمامی گروه‌ها استوار باشد. فیدان همچنین خاطرنشان کرد که استمرار فعالیت نظامی YPG در چارچوب دولت جدید سوریه پذیرفتنی نیست و ترکیه آماده است در این مسیر همکاری کند.

فیدان همچنین تأکید کرد که گروه‌های مسلح در سوریه باید تحت یک ارتش واحد قرار بگیرند و تنها یک نهاد قانونی دولتی باید حق حمل سلاح و استفاده از قدرت را داشته باشد. او با اشاره به حضور بیش از ۸۰ هزار نیروی مسلح نزدیک به مرزهای ترکیه، اظهار داشت: «ما به این گروه‌ها بدون هیچ تردیدی گفتیم که به ارتش ملی بپیوندید، بخشی از ارتش ملی شوید و اجازه ندهید که در کشور بی‌نظمی ایجاد شود. امیدوارم که همین رویکرد در میان گروه‌های جنوبی، سویدا و درعا نیز عملی شود.»

فیدان در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «الشرق نیوز» که در عربستان سعودی مستقر است، به بررسی تحولات منطقه‌ای و جهانی پرداخت. وی بیان کرد که دخالت بیش‌ازحد قدرت‌های خارجی در منطقه، دفاع از منافع دیگر کشورها به‌جای منافع ملی و خدمت به اهداف سایر دولت‌ها، منجر به پیامدهایی همچون بحران سوریه شده است.

او تأکید کرد که در دوره جدید، تلاش می‌شود تا با همکاری کشورهای منطقه مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، مصر، اردن و عراق، سیاستی مبتنی بر ثبات بیشتر اتخاذ شود. وی افزود:

«در دوره گذشته شاهد جنگ، تجزیه، بی‌ثباتی و آوارگی میلیون‌ها انسان بودیم. متأسفانه نباید سرنوشت جغرافیای ما چنین باشد. سرنوشت مناطقی که مسلمانان، اعراب، ترک‌ها و فارس‌ها در آن زندگی می‌کنند، باید تغییر کند. من فکر می‌کنم این تغییر اکنون در سراسر منطقه آغاز شده است.»

وزیر خارجه ترکیه اشاره کرد که دولت جدید سوریه به دنبال هماهنگی با تمام کشورها، ازجمله ترکیه است. او افزود که ترکیه با همکاری اتحادیه عرب، کشورهای خلیج فارس، سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه اروپا، ایالات متحده و دیگر نهادهای منطقه‌ای و جهانی، بر بازسازی سوریه تمرکز دارد.

فیدان بر نقش بزرگ کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، مصر، ترکیه و اردن تأکید کرد و همچنین به نقش اتحادیه اروپا اشاره کرد. وی یادآور شد که دیروز از «کایا کالاس»، نماینده عالی سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا در آنکارا میزبانی کرده است.

وی همچنین اعلام کرد که ایالات متحده برخی از تحریم‌ها علیه سوریه را لغو کرده و ابراز امیدواری کرد که اتحادیه اروپا نیز در روزهای آتی بخشی از این تحریم‌ها را لغو کند. به گفته فیدان، ترکیه برای آغاز کمک‌های فوری در زمینه‌هایی مانند حمل‌ونقل، انرژی و بهداشت، یک سازوکار هماهنگی داخلی ایجاد کرده است.

فیدان با اشاره به مرز ۹۱۱ کیلومتری میان ترکیه و سوریه گفت:

«سوری‌ها برادران ما هستند. ثبات، توسعه اقتصادی و نظم در آنجا (سوریه) برای ما حیاتی است. تلاش‌های ترکیه و تلاش‌های بین‌المللی شرکای ما، ان‌شاءالله به ثمر خواهد نشست.»

تأکید بر لزوم برچیده شدن نیروهای کرد در سوریه

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، درباره انتظارات از دولت جدید سوریه اظهار داشت:

«دولت جدید سوریه نباید تهدیدی برای منطقه باشد و نباید به هیچ شکلی اجازه حضور تروریسم داده شود، به‌ویژه گروه‌هایی مانند داعش و حزب کارگران کردستان (PKK). اقلیت‌های موجود در سوریه باید با حسن‌نیت مورد رفتار قرار گیرند، یک دولت فراگیر تشکیل شود، و تمامیت ارضی و حاکمیت سیاسی این کشور به طور کامل حفظ گردد. این شرایط مورد توافق جامعه بین‌المللی و کشورهای منطقه است و این مطالبات به دولت سوریه ابلاغ شده است. اکنون هر کشوری که به سوریه مراجعه کند، همین مسائل را مطرح می‌کند. انتظار ما از سوریه همین است. ما پیش‌تر نیز از رژیم قبلی همین خواسته‌ها را داشتیم.»

فیدان تأکید کرد که هیچ کشوری، ازجمله ترکیه، به‌طور خاص مطالبه جداگانه‌ای از دولت جدید سوریه نداشته است. او افزود که ترکیه انتظار دارد دولت جدید سوریه رفاه مردم خود را تأمین کرده و به ثبات و امنیت منطقه کمک کند.

هماهنگی ترکیه و عربستان در پرونده سوریه

فیدان با اشاره به هماهنگی گسترده میان ترکیه و عربستان سعودی در موضوع سوریه، گفت:

«ترکیه و عربستان سعودی درباره انتظارات از دولت جدید سوریه و اقداماتی که باید انجام شود، هیچ اختلاف نظری ندارند.»

وی خاطرنشان کرد که جلساتی در عقبه، قاهره، و ریاض برای تقویت این هماهنگی برگزار شده است. او همچنین از همکاری‌های سازنده میان دو کشور قدردانی کرد و نقش مهم «فیصل بن فرحان»، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، را ستود.

اختلافات سیاستی ترکیه و آمریکا در سوریه

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، با اشاره به روابط پیچیده میان ترکیه و آمریکا در زمینه سیاست‌های سوریه اظهار داشت:
«با وجود روابط طولانی‌مدت میان ترکیه و آمریکا، ما در برخی مسائل منطقه‌ای به توافق نمی‌رسیم. یکی از اصلی‌ترین موضوعات اختلاف‌برانگیز، سیاست آمریکا در سوریه است.»

وی یادآور شد که این سیاست از دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما آغاز شده و افزود:
«آمریکا در ابتدا، مانند ترکیه و عربستان سعودی، از مخالفان سوری حمایت می‌کرد. اما پس از مدتی اعلام کرد که حمایت از مخالفان را متوقف کرده و تمرکز خود را صرفاً بر مبارزه با داعش قرار می‌دهد. این تغییر سیاست، بحران‌های ژئوپلیتیکی زیادی را به همراه داشت. آمریکا در این مسیر، با استفاده از گروه‌های وابسته به حزب کارگران کردستان (PKK) مانند یگان‌های مدافع خلق (YPG) به عنوان نیرویی برای مقابله با داعش و مدیریت زندانیان داعشی، مشکلاتی جدی ایجاد کرد.»

انتقاد از همکاری آمریکا با نیروهای کرد سوریه

فیدان تأکید کرد که حزب کارگران کردستان (PKK) از سوی آمریکا نیز به عنوان سازمانی تروریستی شناخته شده و رهبران آن تحت پیگرد هستند، اما همکاری واشنگتن با گروه‌های وابسته به این حزب در سوریه «حرکتی ناپسند و غیرمنطقی» است. وی افزود:
«دولت اوباما این همکاری را موقتی دانست، اما در عمل این همکاری ادامه یافت. در دوره ترامپ، رئیس‌جمهور تلاش کرد این سیاست را تغییر دهد اما به دلیل مقاومت برخی عناصر در دولت وقت آمریکا موفق نشد.»

فیدان ابراز امیدواری کرد که در دوران جدید مدیریت در آمریکا، توافقاتی در سطح بالا درباره سوریه و مبارزه با نیروهای کرد حاصل شود.

ضرورت تشکیل یک ارتش واحد در سوریه

وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به ضرورت ادغام گروه‌های مسلح در سوریه، گفت:
«همه گروه‌های مسلح باید تحت یک ارتش ملی متحد شوند و تنها یک نهاد مشروع دولتی حق حمل سلاح و اعمال قدرت را داشته باشد. وجود گروه‌های مسلح متعدد با وابستگی‌های مختلف، زمینه‌ساز جنگ داخلی و بی‌ثباتی است.»

وی تأکید کرد که ترکیه در بالاترین سطح برای تحقق این هدف تلاش می‌کند و امیدوار است که این گروه‌ها به یک نیروی ملی واحد ملحق شوند.

هاکان فیدان تأکید کرد که ترکیه از گروه‌های مسلح نزدیک به خود خواسته است تا به ارتش ملی سوریه بپیوندند. وی گفت:
«ما به گروه‌هایی که بیش از ۸۰ هزار نیروی مسلح دارند و به ترکیه نزدیک هستند، بدون تردید گفتیم که به ارتش ملی بپیوندید و بخشی از آن باشید تا مانع از ایجاد هرج‌ومرج در کشور شوید. امیدوارم که گروه‌های مستقر در جنوب، مانند گروه‌های موجود در سویدا و درعا نیز همین مسیر را طی کنند.»

انتقاد از سیاست‌های اسرائیل در سوریه

فیدان سیاست‌های اسرائیل در سوریه را زیر سؤال برد و گفت:
«دلایل اسرائیل برای مداخله در سوریه در دوران حضور ایران و نیروهای وابسته به آن متفاوت بود، اما اکنون که شرایط تغییر کرده و دولت جدید سوریه اعلام کرده است که تهدیدی برای هیچ‌کس نخواهد بود، ادامه این سیاست و اقدامات نظامی اسرائیل، مانند اشغال زمینی و ایجاد پایگاه‌های نظامی، اقدامی تحریک‌آمیز محسوب می‌شود.»

وی تأکید کرد که این رویکرد اسرائیل، از نظر نظامی و سیاسی خطرناک است و کشورهای منطقه مانند عربستان سعودی، مصر، اردن، ترکیه و عراق با آن مخالفت کرده و خواهند کرد.

حقوق برابر برای همه اقوام در سوریه

وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به اهمیت برابری در سوریه گفت:
«ما انتظار داریم که همه اقوام از جمله کردها، ترک‌ها، یزیدی‌ها، مسیحیان، اعراب، سنی‌ها، شیعه‌ها و علوی‌ها به‌عنوان شهروندان برابر در جامعه سوریه جایگاه خود را داشته باشند. تحقق این امر نیازمند سیستمی است که به حقوق فرهنگی همه احترام بگذارد.»

فیدان تأکید کرد که گروه‌های مسلحی مانند YPG باید سلاح‌های خود را کنار بگذارند و ادامه فعالیت مسلحانه آن‌ها برای سوریه یک مشکل جدی است.

روابط نیروهای کرد سوریه با PKK

وی درباره ارتباط YPG با حزب کارگران کردستان (PKK) گفت:
«رهبران YPG، مانند فرهاد عبدی شاهین (با نام مستعار مظلوم عبدی)، تحت نظارت مستقیم رهبران PKK در سوریه عمل می‌کنند. این امر نشان می‌دهد که این گروه نمی‌تواند به‌صورت مستقل تصمیم بگیرد و فعالیت‌های آن در تضاد با شرایط جدید سوریه است.»

رویکرد جدید در قبال زندانیان داعش

فیدان درباره نحوه مدیریت زندانیان داعش گفت:
«ما به یک راه‌حل نیاز داریم که زندانیان داعشی را در بازداشت نگه دارد و در عین حال YPG را وادار به ترک فعالیت‌های مسلحانه کند، در حالی که حقوق کردها نیز تضمین شود. این راه‌حل ساده است: YPG سلاح‌های خود را تحویل دهد، دولت جدید سوریه مدیریت زندان‌ها و کمپ‌ها را به عهده بگیرد و ترکیه و کشورهای دیگر نیز در این زمینه آماده حمایت هستند.»

بازگشت پناهجویان سوری

فیدان درباره وضعیت پناهجویان سوری در ترکیه گفت:
«ما هرگز به پناهجویان سوری نمی‌گوییم که کشور را ترک کنند. این نه در فرهنگ ما جای دارد و نه در سیاست دولتی ما. اما در تلاش هستیم شرایطی را در سوریه ایجاد کنیم که بازگشت آن‌ها را ممکن سازد.»

وی افزود که بیش از ۱۰ میلیون آواره سوری در سراسر جهان وجود دارند و بازگشت آن‌ها به سوریه برای احیای اقتصاد و جامعه این کشور ضروری است. فیدان پیش‌بینی کرد که با بهبود شرایط در سوریه، بازگشت‌ها به تدریج افزایش خواهد یافت و شواهد بسیاری برای این روند وجود دارد.

اتفاقات سوریه فرصتی برای پیشبرد روابط ایران و ترکیه است

فیدان درباره روابط ایران و ترکیه پس از سقوط دولت اسد، گفت که روابط دوجانبه باید از نظر ترکیه تأثیرات بسیار مثبتی را تجربه کند و به این نکته اشاره کرد که اکنون دیگر تقابل میان مواضع ایران و ترکیه در سوریه وجود ندارد.

فیدان با اشاره به اینکه ایران دیگر در سوریه حضور ندارد، بیان کرد:
«به همین دلیل، سوریه دیگر بخشی از فضایی که برای ترکیه منفی تولید می‌کرد، نیست. بنابراین سوریه دیگر یک حوزه اختلاف میان ما نیست. در هر رابطه‌ای، زمانی که تعداد پرونده‌های اختلافی کاهش یابد، جنبه‌های مثبت بیشتر نمایان می‌شوند. من معتقدم این وضعیت فرصتی برای پیشبرد روابط میان دو کشور است. همچنین این وضعیت برای ایران فرصتی است تا هم روابط همسایگی خود را در منطقه و هم سیاست خارجی‌اش را بازتنظیم و برنامه‌ریزی کند. من فکر می‌کنم رهبران ایران نیز خواستار استفاده از این فرصت جدید هستند.

اتفاقات سوریه ممکن است در نگاه اول یک عامل منفی به نظر برسد، اما در واقع برای ایران و ملت ایران، مانند آنچه در آیه قرآن آمده است که: ممکن است چیزی را شر بدانید ولی در آن خیر باشد و یا چیزی را خیر بدانید ولی در آن شر باشد، به خیر و فرصت تبدیل شده است.»

روسیه خواهان آغاز روابطی برابر و محترمانه با مدیریت جدید سوریه است

فیدان با یادآوری گفت‌وگوی تلفنی اخیر خود با وزیر امور خارجه روسیه، سرگئی لاوروف، در خصوص موضوع سوریه اظهار داشت که لاوروف تمایل دارد روابطی برابر و محترمانه با مدیریت جدید سوریه آغاز کند.

فیدان اضافه کرد که در این زمینه روسیه انتظار همکاری مثبت از ترکیه دارد و تمایل دارد تا در دوره جدید روابطی تازه با سوریه برقرار کند. این امر نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری روسیه در ترجیحات سیاست خارجی و توانایی انجام حرکات استراتژیک است.

او تأکید کرد که روسیه با مشاهده بن‌بست‌های شرایط پیشین، تلاش می‌کند به سرعت از آن عبور کرده و خود را با دوره جدید تطبیق دهد و روابطش را با مدیریت جدید توسعه دهد. وی گفت:
«البته این درخواست از طرف آنها خواهد بود و مدیریت جدید نیز این درخواست را ارزیابی خواهد کرد. این نوع روابط زمانی که بر اساس منافع و حاکمیت هر دو کشور باشد، به شکل سازنده‌ای در نظر گرفته می‌شود.»

ترامپ با تغییرات رادیکال کار خود را آغاز کرد

در مورد روابط ترکیه و آمریکا در دوران ترامپ، فیدان بیان کرد که ترامپ با یک دستور کار سیاست داخلی و خارجی بسیار رادیکال به قدرت رسید و با صدور فرمان‌های اجرایی در اولین روز کاری خود، نوید تغییرات بزرگی را داد.

وی افزود که این تغییرات تأثیرات گسترده‌ای نه تنها بر اتحادیه اروپا، چین، روسیه، کشورهای خلیج‌فارس، آفریقا، آمریکای شمالی و جنوبی داشت، بلکه بر ترکیه و منطقه‌ای که در آن قرار دارد نیز تأثیرگذار بود.

ترکیه با بررسی رفتارهای جهانی، به دنبال هماهنگی بیشتر و تقویت همکاری‌ها در سیاست خارجی خود در دوره جدید بود و رئیس‌جمهور رجب طیب اردوغان نیز دیدگاهی مشابه داشت.

فیدان به روابط نزدیک میان رئیس‌جمهور اردوغان و ترامپ اشاره کرد و گفت:
«دیپلماسی میان رهبران همیشه مسیر را کوتاه‌تر می‌کند و به پیشبرد کارهای ما که در زمینه روابط خارجی فعالیت می‌کنیم، کمک می‌کند.»