به گزارش کردپرس، کشورها در سراسر خاورمیانه خود را برای تاثیرات عمیق همه گیری ویروس کرونا آماده کرده اند. برخی تحلیلگران هشدار داده اند که ممکن است این منطقه در آستانه پیدار شدن موجی از پیامدهای مخرب، حتی بزرگتر از بهار عربی باشد. مقامات در بسیاری از کشورها توانایی کافی برای محافظت از جمعیت کشورهایشان در مقابل را ندارند. این مسئله در مورد منطقه کردنشین شمال عراق و شمال شرق سوریه که- خودمختار هستند- و یک سری عوامل برای ممانعت از واکنش مناسب به این بیماری دست به دست هم داده اند، صدق می کند.

درست است که تعداد موارد به ثبت رسده از ابتلا به بیماری کرونا در اقلیم کردستان و منطقه تحت کنترل کردهای سوریه تقریبا کم است، اما همین مسئله دلیل خوبی برای نگران بودن در باره این موضوع است. سازمان بهداشت جهاتی تعداد 1677 مورد از ابتلا به کرونا را در عراق به ثبت رسانده است. فقط 341 یا تقریبا یک چهارم آن در اقلیم کردستان بوده است. اقلیم کردستان خیلی زود تعطیل شد. مدارس و دانشگاهها درهای خود را بستند و مقامات این منطقه اقداماتی مانند خودقرنطینگی، فاصله گیری اجتماعی و مقررات رفت وآمد اجرا کردند. رفت و آمد به اقلیم کردستان به شدت محدود شده است.

در تمام سوریه فقط 42 مورد ابتلا به کرونا به ثبت رشده و در شمال شرق این کشور مرگ یک مرد 53 ساله به دلیل ابتلا به کرونا در ابتدای این ماه ثبت شد.اداره خودگردان در این منطقه محدودیت های رفت و امد اجرا کرد و ضمن تعطیل کردن کسب و کارهای غیرضروری، اجتماعات عمومی را لغو کرده است. مقامات در هر دو منطقه اقلیم کردستان و شمال شرق سوریه به سرعت به بیماری واکنش نشان دادند. با این حال، آنها باید با سه وضعیت موجود که منطقه آنها را مستعد شیوع گسترده به کرونا می کند مقابله کنند.

قبل از هر چیز، کردها در هر دوی این مناطق، از قبل با بحران آوارگان و جابجاشدگان دست به گریبان بوده اند. اقلیم کردستان عراق که فقط 5 میلیون نفر جمعیت دارد میزبان حدود 1.5 میلیون نفر آوارگاه از عراق و سوریه است. بیشتر جمعیت آواره در میان جامعه میزبان زندگی می کنند اما یک سوم آوارگان در حدود 40 اردوگاه که جمعیت آنها در معرض شیوع بیماری است زندگی می کنند. محدود شدن تحرک مانع ارسال کمک به این اردوگاهها شده است و اکنون کمبود مواد غذایی افزایش یافته است. در شمال شرق سوریه نزدیک به 460000 نفر آواره داخلی که حدود 200000 تن از آنها در کمپ ها و پناه گاه های جمعی زندگی می کنند، وجود دارد. حدود 1.65 میلیون نفر از جمعیت در این منطقه نیازمند کمک های انساندوستانه هستند.

دوم این که، هم اقلیم کردستان عراق و هم منطقه خودگردان کردی در شمال سوریه تازه از مبارزه با داعش فارغ شده اند و در مورد شمال شرق سوریه، این منطقه همچنان در حال تقابل با همسایه شمالی یعنی ترکیه است. پیشمرگ ها در شمال عراق نقش اساسی در عقب راندن گروه تروریستی داعش ایفا کردند. در سوریه، جنگجویان کرد ستون فقرات نیروی محلی همپیمان با ائتلاف بین المللی در مقابله با داعش بودند. شمال شرق سوریه، اکتبر گذشته بازهم درگیر جنگی دیگر شد. رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه در اوایل اکتبر 2019 عملیاتی را علیه شمال سوریه انجام داد که منجر به آواره شدن 200000 نفر شد. اکنون ترکیه و شورشیان تحت حمایت این کشور بخشهایی از مناطق تحت کنترل کردها را در مرز ترکیه کنترل می کنند.

ترکیه علیرغم شیوع کرونا، به حملات خود علیه نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها و نیروهای دولت سوریه ادامه می دهد. درگیریها در ماه مارس، در منطاطق اطراف تل ابیض، عین عیسی و تل تمر بوقوع پیوست. در ماه آوریل نیز خشونت ها تشدید یافت. علاوه بر آن، ترکیه منبع اصلی تامین آب شرب بخش بزرگی از استان حسکه را قطع کرده است. این اقدام زندگی 460000 نفر را که برای ابتدایی ترین اقدام - شستن دستها با آب- به آن نیاز دارند تحت تاثیر قرار داده است.

سوم این که هر دوی این مناطق خودمختار رابطه پیچیده ای با دولتهای مرکزی دارند و ممکن است نتوانند به تنهایی نیازهای خود را تامین کنند. برگزاری رفراندوم در اقلیم کردستان در سال 2017، واکنش نظامی دولت مرکزی عراق را به دنبال داشت. درست است که رابطه میان آنها طی این سالها بهبود یافته اما معلوم نیست اربیل بتواند حمایت کافی را از بغداد انتظار داشته باشد.

در سوریه، دولت بشار اسد دیدگاه مبهمی در مورد امیال کردها برای داشتن خودمختاری بزرگتر دارد. با این حال، دمشق به دلیل جنگ گسترده در این کشور نتوانسته است به سمت منطقه ای حرکت کند که اکنون به یک اداره خودگردان چند قومیتی در شمال شرق سوریه تبدیل شده است. روسیه که قدرت زیادی در شورای امنیت سازمان ملل دارد، در ماه ژانویه باعث بشته شدن گذرگاهی در شرق سوریه شد که از آن طریق کمک های سازمان ملل به منطقه شمال شرق این کشور ارسال می شد. سازمان ملل تخمین زده است که بسته شدن گذرگاه تحت کنترل کردهای سوریه روی زندگی 1.4 میلیون نفر بویژه در زمینه بهداشت و سلامت تاثیر بگذارد. در نیتجه، کمک های انساندوستانه ارسال شده برای شمال شرق سوریه باید از طریق دمشق برای این منطقه ارسال شود. مقامات اداره خودگردان در شمال سوریه می گویند بخش کمی از این کمک ها به دست آنها رسیده است. سینم محمد، نماینده شورای دموکراتیک سوریه اخیرا تاکید کرده است بخش بزرگی از کمک های ارسال شده در دمشق می ماند. در واقع، گزارش شده که کادر درمان در شمال شرق سوریه مجبور شده اند برای محافظت از خود در برابر ویروس کرونا از کیسه های نایلونی مخصوص جمع آوری آشغال استفاده کنند.

با این حساب، چگونه می توان اقلیم کردستان و شمال شرق سوریه را برای مقابله با کرونا آماده کرد.؟ جالب است که شواهدی وجود دارد که این دو منطقه خودمختار راه هایی را برای این کار پیدا کرده اند. اربیل در روز 9 ماه آوریل تجهیزاتی برای تشخیص ابتلا به بیماری کرونا در آزمایشگاه، به همراه افراد آموزش دهنده روانه شمال شرق سوریه کرد. این یک قدم اساسی است و همچنین احتمال افزایش این کمک ها وجود دارد اما همچنان به کمک های خارجی نیاز است. هر دوی این مناطق خواستار اختصاص یافتن کرسی هایی برای آنها روی میز کمک کنندگان و سازمان های تقسیم کننده کمک های خارجی هستند. بیان سامی عبدالرحمان، نماینده دولت اقلیم کردستان در آمریکا اخیرا گفته است که مناطق غیررسمی مانند اقلیم کردستان و اداره خودگردان کردی در شمال سوریه باید به سمیت شناخته شوند و ضمن مشورت با آنها در زمینه مقابله با کرونا، آنها نیز داخل این پروسه قرار گیرند.

ترکیه هم باید به سهم خود باید به ندای دبیر کل سازمان ملل برای برقراری آتش بس پاسخ داده و به حملات خود به شمال شرق سوریه خاتمه دهد. علاوه بر آن، دیگر اعضای شورای امنیت سازمان ملل به روسیه فشار وارد کنند تا در جلسه بعدی سازمان در ماه ژوئن نسبت به باز شدن گذرگاه تحت کنترل کردهای سوریه اقدام شود. در نهایت، کمک کنندگان با هماهنگی بغداد، باید کمک های بیشتری برای مقابله با شیوع کرونا به اقلیم کردستان ارسال کنند؛ با این تفکر که این کمک ها برای پوشش دادن نیازها در هر دو طرف مرز عراق و سوریه در مناطق کردنشین لازم است.

منبع: نشنال اینترست

نویسنده: هاردین لانگ

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس جهان

کد خبرنگار: 40101