اندیشکده واشنگتن برای خاور نزدیک هشدار داده است که اقلیم کردستان به عنوان مهم ترین منطقه طرفدار آمریکا در عراق، بار دیگر ظرف 6 سال گذشته و بر اثر کاهش قیمت نفت، شیوع بیماری کرونا، انجام ناکافی اصلاحات و نداشتن ذخایر ملی ارزی در آستانه فروپاشی اقتصادی است و اگر آمریکا با اقدامات متعدد دستوری و حمایتی موثر دخالت نکند، اقلیم کردستان اولین اقتصاد در خاورمیانه خواهد بود که در سایه کاهش شدید قیمت و نفت و شیوع ویروس کرونا سقوط خواهد کرد.

این اندیشکده یادآوری کرده است که اقلیم کردستان در سال 2014 و در سایه نصف شدن قیمت نفت از نظر اقتصادی به زانو درآمد که این منطقه را مجبور کرد بخشی از حقوق کارمندان خود را قطع کند. هم اکنون قیمت هر بشکه نفت خام از بیش از 60 دلار به 30 دلار کاهش پیدا کرده است و شیوع ویروس کرونا نیز بخشی از درآمد حاصل از مالیات، گمرکات و غیره را قطع کرده و این بار اگر جامعه بین الملل و بویژه آمریکا به کمک اقلیم کردستان نشتابند فروپاشی اقتصادی اقلیم کردستان گریزناپذیر خواهد بود.

این اندیشکده یادآوری کرده است که درآمدهای اصلی اقلیم کردستان از دو بخش تشکیل شده است. این منطقه به صورت مشترک با شرکت های نفتی خارجی روزانه 320000بشکه نفت خام استخراج می کند و دولت نیز جداگانه روزانه 170000 بشکه نفت از میدان های نفتی خارج می کند. اما بخش دوم منابع مالی اقلیم کردستان سهم بودجه ای است که دولت مرکزی عراق به نسبت اوضاع اقتصادی خود در اختیار اقلیم کردستان قرار می دهد.

این اندیشکده با اشاره به این که در ماه های پایانی 2019 قیمت نفت خام بیش از 60 دلار بوده و اربیل با احتساب فروش 700 میلیون دلار نفت خام، دریافت ماهانه 328 میلیون دلار از بغداد و درآمد غیرنفتی ماهانه 261 میلیون دلار در وضعیتی رویایی به سر برده است، بحران کاهش قیمت نفت و شیوع کرونا این تصویر امیدوار کننده را تیره و تار کرده است. این اندیشکده آمریکایی کمترین میزانه هزیه ماهانه دولت اقلیم کردستان عراق را 950 میلون دلار عنوان کرده است در حالی که میزان درآمد کنونی اقلیم کردستان به 648 میلون دلار می رسد که 328 میلون دلار آن سهم بودجه پرداختی از سوی بغداد بوده و 270 میلیون دلار آن از طریق فروش مستقل نفت و 50 میلیون دلار نیز درآمد غیرنفتی است. اندیشکده واشنگتن نتیجه گیری کرده است که با این اوضاع، اقلیم کردستان ماهانه 300 میلیون دلار کسری بودجه دارد به طوری که اکنون از کاهش پرداخت حقوق به کارمندان به عنوان اولین گزینه جهت جبران کسری بودجه سخن به میان آمده است.

مایکل نایتس، پژوهشگر ارشد این موسسه در حوزه عراق و اقلیم کردستان، راه بهبود منابع مالی اقلیم کردستان را جذب سرمایه های خارجی دانسته است اما یادآوری کرده است که سرمایه گذاران خارجی سه بحران را در اقلیم کردستان شامل، هجوم داعش در سال 2014، کاهش پرداخت دستمزدها در سال های 2014-2015 و نیز رفراندوم نافرجام استقلال در سال 2017 را مشاهده کرده و در نتیجه اعتماد لازم به این منطقه برای سرایه گذاری وجود ندارد یا کم است. البته اشاره ای به مسدود شدن دارایی یک میلیارد دلاری اقلیم کردستان در یکی از بانک های لبنان نیز به عنوان یکی از مشکلات تبادلات بانکی اقلیم کردستان شده است.

اندیشکده واشنگتن معتقد است صنعت نفت خام اقلیم کرستان با عاملیت شرکت های نفتی خارجی که نیمی از بودجه اقلیم کردستان را تامین کرده است بهترین عملکرد را در جهان داشته است به طوری که دان برولت، وزیر انرژی آمریکا آن را معجزه خوانده و این موفقیت را حاصل رهبری بارزانی ها دانسته است اما به گفته مایکل نایتس، اما فقط با گذشته چند هفته از این اظهارات، معجزه مورد اشاره مقام آمریکایی در مورد اقلیم کردستان در معرض نابود شدن است.

اما اندیشکده واشنگتن راه حل مواجه با بحران اقتصادی کنونی اقلیم کردستان را در در پیش گرفتن دوباره رویکرد سال 2014 اربیل برای حل بحران اقتصادی آن وقت دانسته و به دولت اقلیم کردستان عراق توصیه کرده است مشابه اقدامات آن زمان هزینه ها کاسته شود و به سرمایه گذاران اطمینان داده شود که اقلیم کردستان عراق شریک قابل اعتمادی برای آنهاست. به دلیل اعتمادی که اربیل برای سرمایه گذاران در سال 2014 فراهم ساخت، سرمایه گذاران خارجی در بحران بعدی که ناشی از برگزاری رفراندوم نافرجام استقلال در سال 2017 بود، اقلیم کردستان را تنها نگذاشتند و حتی با وجود از دست رفتن منابع نفتی کرکوک در پی کنترل دوباره آن از سوی بغداد، این شرکت های بین المللی بودند که صادرات نفت خام اقلیم کردستان را به سطح کنونی افزایش دادند.

همچنین در این تحلیل، اقلیم کردستان عراق شکننده ترین اقتصاد خاورمیانه توصیف شده است زیرا اقلیم کردستان به ذخایر ملی 60 میلیارد دلاری عراق دسترسی ندارد، به میزان 10 میلیارد دلار بدهی دارد و نمی تواند به صورتی قانونی برای دریافت وام و یا کمک های بین المللی اقدام کند.

این اندیشکده آمریکایی به عنوان یک راه حل سریع در جهت جلوگیری از سقوط اقتصادی اقلیم کردستان پیشنهاد کرده است آمریکا از اهرم های خود علیه دولت مرکزی استفاده کند و این دولت را مجبور کند نیاز ماهانه اقلیم کردستان به 700 میلیون دلار هزینه های جاری را تامین کند اما این مورد هم عنوان شده است که دولت جدید عراق هنوز معرفی نشده است تا نسبت به نهایی کردن بودجه 2020 خود اقدام کند.

اندیشکده آمریکایی واشنگتن برای جلوگیری از سقوط اقتصاد اقلیم کردستان پیشنهاد کرده است که آمریکا برای نجات اقلیم کردستان که می تواند منافع آمریکا را تامین کند دست به کار شود و اقداماتی را در جهت سامان دادن به وضعیت موجود انجام دهد. پیشنهاد شده است وزارت انرژی آمریکا برای مشاوره دادن و رفع نواقص مدیریتی اقلیم کردستان وارد عمل شود و اقلیم کردستان را ترغیب کند راه حل جدی تری برای مدیریت بحران ناتوانی در پرداخت دستمزد شرکت های خارجی بیابد و به طور جدی وارد مذاکره با این شرکت ها شود و به آنها اطمینان دهد دستمزد آنها پرداخت خواهد شد.

این اندیشکده همچنین از وزارت انرژی آمریکا خواسته است به اقلیم کردستان عراق کمک کند تا از وابستگی به سوخت دیزل رهایی یابد و از گاز طبیعی فراوان در این منطقه برای تامین انرژی مورد نیاز نیروگاه ها استفاده کند تا ضمن صرفه جویی دهها میلون دلار، 750 مگاوات برق اضافه نیز وارد مدار شود. همچنین اقلیم کردستان می تواند نسبت به صادرات گاز طبیعی، البته با کمک وزارت انرژی آمریکا به ترکیه اقدام کند تا از منبع مالی جدیدی بهره مند شود.

این اندیشکده با اشاره به این که آمریکا در زمان کاهش قیمت نفت اقدام به خرید نفت خام بازار و انبار کردن آن در ذخایر استراتژیک خود می کند، به این کشور پیشنهاد کرده است بخشی از نفت خام تولید شده در اقلیم کردستان را نیز بخرد.

همچنین اشاره شده که آمریکا کمک های مالی خود به نیروهای پیشمرگ را که همچنان با داعش می جنگند و بخشی از ماموریت مقابله با ویروس کرونا را بر عده دارند، از ماهانه 23 میلیون دلار در سال 2019 به ماهانه 17 میلون دلار در سال 2020 کاهش داده است. واشنگتن باید سطح حمایت ماهانه خود از نیروهای پیشمرگ را به سال 2019 باز گرداند.

همچنین به آمریکا توصیه شده به نقد شدن دارایی یک میلیون دلاری اقلیم کردستان در یکی از بانک های لبنان کمک کند و مقامات دولتی و محلی اقلیم کردستان را نیز ترغیب کند بدون سوء استفاده از موقعیت فعلی برای دستاوردهای سیاسی، نسبت به ایجاد اصلاحات برای برون رفت از وضعیت فعلی وارد عمل شوند.

کد خبرنگار: 40101