مسئله ادلب رفته رفته در حال تبدیل شدن به یک بحران عمیق میان ترکیه و روسیه است که با توجه به تحولات اخیر پیرامون این مسئله پتانسیل آن را دارد که روابط نزدیک و خوب مسکو – آنکارا را که در دو سال اخیر به وجود آمده است، به کلی از بین برده و دوران خصمانه ای را میان دو کشور دامن بزند.

ولادمیر پوتین و رجب طیب اردوغان که در سال های 2018 و 2019 بارها دیدارهای مختلفی را با یکدیگر داشته اند این بار در 5 مارس 2020 با یکدیگر دیدار خواهند کرد ولی این دیدار بسیار متفاوت از دیدارهای مشابه دو طرف در سال های گذشته خواهد بود. در واقع این اولین باری است که اردوغان با موضوع دولت مرکزی سوریه که به عنوان متحد مسکو به حساب می آید پیش روی ولادمیر پوتین خواهد نشست. مطالبه ای که این بار آنکارا از مسکو دارد بسیار متفاوت از خواسته هایی است که در سال های 2018 و 2019 میلادی برای تضعیف پایه های مدیریت خودگردان شمال و شرق سوریه مطرح کرده بود. همین مسئله نیز دیدار 5 مارس را به سخت ترین دیدار روسیه – ترکیه در چند سال اخیر تبدیل می کند.

با توجه به تحولاتی که بعد از 27 فوریه 2020 و هدف قرار گرفتن کاروان نظامی ارتش ترکیه توسط جنگنده های ارتش سوریه در ادلب به وجود آمده است می توان گفت دیدار 5 مارس اردوغان – پوتین آخرین شانس مسکو – آنکارا برای رسیدن به یک توافق در زمینه ادلب و جلوگیری از یک جنگ تمام عیار در این شهر است. اعلام آغاز عملیات "سپر بهار" به صورت رسمی از سوی وزارت دفاع ترکیه آن هم چهار روز مانده به سفر سرنوشت ساز هیئت ترکی به مسکو در واقع التیماتومی بود که آنکارا به مسکو در صورت عدم تحقق خواسته هایش در ادلب صادر کرد. از طرف دیگر نیز اتمام حجتی که وزارت دفاع روسیه در عدم تأمین امنیت هواپیماهای ترکیه بعد از بسته شدن آسمان ادلب صادر کرد هشداری بود که نشان می دهد دیدار مسکو – 5 مارس به هیچ عنوان برای هیچ کدام از طرف ها آسان نخواهد گذشت.

آنکارا با دو مطالبه مهم پا به مسکو می گذارد، مطالباتی که به عنوان خطوط قرمز خود تعیین کرده و بر آن پافشاری می کند. 1)ایجاد آتش بس در ادلب 2)عقب نشینی نیروهای دولت مرکزی سوریه به مرزهای توافقنامه سوچی. موضوع آتش بس اگرچه می تواند یک موضوع قابل بحث و بررسی برای طرف های روسی باشد و حتی برخی خبرهای منتشر شده از کرملین بعد از حمله هوایی ارتش سوریه به کاروان نظامی ارتش ترکیه در 27 فوریه حاکی از آمادگی مسکو برای ایجاد آتش بس در ادلب بود ولی مسئله عقب نشینی نیروهای دولت مرکزی از مواضعی که طی عملیات های گذشته به دست آورده است به هیچ عنوان نمی تواند برای روسیه و سوریه قابل قبول باشد و نقطه بحرانی در مذاکرات پیش رو نیز همین مسئله خواهد بود. روس ها با تأکید بر این که توافقنامه سوچی به صورت موقت و صرفاً برای تفکیک مخالفان معتدل سوری از تروریست ها و خروج تروریست ها و سلاح های سنگین از منطقه بسته شده بود اعلام می کنند که با عدم انجام ترکیه به مسئولیت های خود در قبال این توافقنامه مرزهای تعیین شده نیز از بین رفته و سوریه به صورت مشروع در پی ایجاد حاکمیتش بر روی تمام سرزمین های خود است. این درحالیست که طرف های ترکی همچنان توافقنامه سوچی را به عنوان اساس مرزبندی ها در ادلب دانسته و معتقدند نیروهای ارتش سوریه بایستی به پشت آخرین پایگاه نظامی ارتش ترکیه در جنوب ادلب یعنی همان مرزهای توافقنامه سوچی بازگردد.

سفر هیئت بلند پایه ترکیه به ریاست رجب طیب اردوغان، در چنین شرایط بحرانی صورت خواهد گرفت و دو طرف شاید به عنوان آخرین شانس برای کاستن از تنش ها در ادلب دور میز مذاکره خواهند نشست. در صورت عدم توافق در مسکو با توجه به چراغ سبزهایی که واشنگتن در حال نشان دادن به آنکارا است، به احتمال بسیار زیادی ترکیه عملیات گسترده ای را در ادلب آغاز خواهد کرد که این موضوع خطر رویارویی نیروهای روسی – ترکی را در ادلب بسیار افزایش خواهد داد.

خبرگزاری کردپرس/سرویس ترکیه