نگرانی کردها دربارهی خروج آمریکا از عراق و اقلیم کردستان
خلاصه خبر
از سوی دیگر رسانههای برجسته منطقه و جهان از جمله سی ان ان و فوربس نیز به تحلیلهایی مشابه و احتمال تنها گذاشتن کردهای عراق و سوریه و خروج یکباره نیروهای آمریکایی اشاره کردهاند.
در بیشتر این خوانشها تأکید شده است که آمریکا برای همیشه در منطقه نخواهد ماند. منشأ حوادث افغانستان، قدرت گرفتن طالبان و خروج آمریکا نه پیروزی یکی از طرفین بود و نه شکست طرفی دیگر؛ بلکه این موضوع بر مبنای توافقی از پیش امضا شده رخ داد.
اگرچه منافع آمریکا اجازه نخواهد داد که برای همیشه در منطقه بماند اما به طور کلی دربارهی خطر تکرار یا عدم تکرار چنین سناریویی در اقلیم کردستان و خروج یکبارهی نیروهای آمریکایی از این منطقه، نمیتوان اظهار نظری قطعی کرد. چرا که سیاست خارجه امریکا بر مبنای منافع آن کشور طرحریزی میشود و این منافع با توجه به مختصات اقلیمی، سیاسی و جغرافیایی در هر منطقهای متفاوت است و به تناسب این تفاوتها برنامه و سیاست ویژهای طراحی شده است.
اما نکتهی آشکار این است که آمریکا علیرغم این که هزینههای سنگینی جهت تأسیس و حمایت از حکومت افغانستان کرد، به نتایج محسوسی دست نیافت و میلیاردها دلار بودجه آمریکا در افغانستان بدون دستاوردی محسوس صرف شد. حاکم شیخ لطیف از شخصیتهای برجسته سیاسی و حقوقی اقلیم کردستان با انتشار یادداشتی در سایت کردی آوینه در این خصوص میگوید بدیهی است کشوری چون آمریکا که اصل اساسی سیاست خارجیاش بر مبنای هزینهکرد معقول و منافع سیاسی-اقتصادی استوار است، اگر اطمینان حاصل کند که صرف هزینه در منطقهای فاقد دستاورد است، در نهادهای بالادستی آن کشور دستور قطع هزینهکرد مذکور صادر خواهد شد.
آمریکا به مدت بیست سال در افغانستان حضور داشت و در این مدت با صرف کردن میلیاردها دلار، به آموزش نظامی نظامیان این کشور و تأسیس حکومت مبادرت ورزید. اما در نهایت به دلیل فساد گسترده مالی و اداری حکومت مذکور و عدم دستیابی به نیروی نظامی ملی و متحد، حزبگرایی و عشیرهگرایی صاحبان قدرت ناکام ماند و این مسایل، مانع دستیابی به اهداف آمریکا در این کشور شد.
محمد امین پنجوینی ناظر سیاسی در اقلیم کردستان نیز در یادداشتی با اشاره به خروج آمریکا از افغانستان و مقایسه آن با رویداری مشابه در اقلیم کردستان میگوید تکرار چنین سناریویی در اقلیم کردستان –اگر رخ دهد- هرگز به گونهی افغانستان نخواهد بود و مشکلاتی جدی در اقلیم رخ نخواهد داد چرا که معادلات قدرت در عراق و اقلیم کردستان اندکی پیچیدهتر به نظر میرسد و حضور جدی ایران و ترکیه در منطقه که عراق و سوریه را به عنوان عمق استراتژیک خود تعریف کردهاند بیش از پیش بر تفاوتهای میان این دو سناریو میافزاید. اما ماهیت این تفاوت، مصونیتی برای اقلیم کردستان و حاکمانش در برابر تهدیدهای احتمالی ناشی از فساد سیستماتیک و تکیه بر عوامل خارجی ایجاد نخواهد کرد.
رویدادهای افغانستان و فرار رئیسجمهور این کشور با چمدانهای پول و طلا پس از خروج حامی و پشتیبانش (آمریکا) بار دیگر این حقیقت را گوشزد میکند که رهبران سیاسی و صاحبان قدرت اگر به جای اتکا به مشروعیت مردمی با تکیه بر عوامل خارجی در قدرت باشند روز مبادا نخستین راه چاره را به کار بردن پاسپورت خارجیشان خواهند دانست.
کاوه محمد رئیس فراکسیون تغییر و از شخصیتهای سیاسی اقلیم کردستان نیز در سایت تحلیلی شارپرس یادداشتی درباره اتفاقات اخیر افغانستان منتشر کرده است. وی درباره احتمال خروج آمریکا از عراق و پیامدهای آن در عراق مینویسد: احتمال خروج آمریکا از عراق کاملا آشکار است اما این بدان معنا نیست که همان سناریوی افغانستان با همان پیامدها رخ دهد. بلکه ممکن است خروج آمریکا بیش از پیش کردها را زیانمند کند و حتی وقوع تغییراتی در قانون اساسی عراق، قدرت سیاسی و حکمرانی کنونی اقلیم کردستان را با تهدیدهایی مواجه سازد.
* منصور رحیمی
دیدگاه کاربران